THÔNG TIN CHO BỆNH NHÂN

CO GIẬT – ĐỘNG KINH

1. Co giật – động kinh là gì?

Động kinh (Epilepsy) là tình trạng hoạt động điện bất thường trong não bộ, gây ra các cơn co giật lặp đi lặp lại.

• Co giật là triệu chứng: tay chân giật, mất ý thức, trợn mắt, sùi bọt mép...
• Động kinh là bệnh lý mạn tính, khi co giật xảy ra từ 2 lần trở lên mà không do sốt, hạ đường huyết, chấn thương...

Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, từ trẻ em đến người già.

2. Các dạng co giật – động kinh thường gặp

Loại	Triệu chứng
Cơn co giật toàn thể	Mất ý thức đột ngột, toàn thân giật mạnh, sùi bọt mép, có thể tiểu tiện không kiểm soát
Cơn vắng ý thức (absence)	Nhìn đờ, mất kết nối vài giây, sau đó hồi phục nhanh (thường gặp ở trẻ em)
Cơn co giật cục bộ (focal)	Co giật tay chân một bên, mặt méo, mắt lệch, bệnh nhân còn ý thức hoặc mơ hồ
Cơn không co giật	Lú lẫn, nói nhảm, lặp hành động vô nghĩa, không nhớ sau cơn

3. Nguyên nhân có thể gây co giật

• Bẩm sinh, di truyền (ở trẻ)
• Chấn thương sọ não, tai biến mạch máu não
• Viêm não – màng não, u não, sẹo não
• Ngưng thuốc động kinh đột ngột
• Thiếu ngủ, stress, sốt cao, ánh sáng chớp nháy
• Hạ đường huyết, rối loạn điện giải

4. Cách xử trí khi gặp người đang lên cơn co giật

✅ Làm ngay:

• Đặt người nằm nghiêng, không ghì giữ tay chân
• Kê mềm dưới đầu, tránh đập đầu vào nền cứng
• Nới lỏng quần áo, tháo kính, mở thoáng khí
• Nếu có dị vật trong miệng (thức ăn) → nghiêng đầu để tránh sặc

❌ Tuyệt đối không làm:

• Không nhét thìa, đũa, vải vào miệng
• Không cố gắng mở miệng hoặc bế dậy
• Không cho uống bất cứ thứ gì khi chưa tỉnh

📞 Gọi cấp cứu nếu:

• Cơn co giật kéo dài > 5 phút
• Lặp lại nhiều cơn liên tục không hồi phục ý thức
• Lần đầu tiên xảy ra
• Sau co giật: sốt cao, yếu liệt, không tỉnh lại

5. Điều trị động kinh như thế nào?

• Dùng thuốc chống động kinh lâu dài: Carbamazepine, Valproate, Levetiracetam...
• Uống thuốc đúng giờ, đủ liều, không tự ý ngưng
• Một số trường hợp cần phẫu thuật, đặt máy kích thích não sâu (VNS, DBS)

Sau 2–5 năm không còn cơn và kiểm tra điện não đồ bình thường, có thể xem xét ngưng thuốc có kiểm soát

6. Lưu ý chăm sóc và phòng ngừa

• Ngủ đủ giấc – không thức khuya
• Tránh stress – lo âu – bỏ bữa – rượu bia
• Không chơi các môn mạo hiểm (leo núi, bơi một mình, lái xe máy…) nếu chưa kiểm soát cơn
• Tái khám đúng hẹn, làm điện não đồ định kỳ
• Phụ nữ có thai cần tư vấn riêng về thuốc