THÔNG TIN CHO BỆNH NHÂN

ĐAU ĐẦU CỤM (CLUSTER HEADACHE)

1. Đau đầu cụm là gì?

Đau đầu cụm là một loại đau đầu mạn tính rất dữ dội, xuất hiện theo từng cơn, thường vào cùng thời điểm mỗi ngày, và kéo dài trong vài tuần đến vài tháng (cụm đau).

Tuy không nguy hiểm đến tính mạng, nhưng làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng sống vì cơn đau cực kỳ khốc liệt và tái đi tái lại.

2. Đặc điểm đặc trưng

• Đau dữ dội như dao đâm – bỏng rát – xuyên sâu ở một bên đầu, thường quanh hốc mắt, thái dương hoặc trán
• Kèm các triệu chứng thần kinh thực vật cùng bên:
• Chảy nước mắt
• Chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi
• Mí mắt sụp, đồng tử co nhỏ
• Đỏ mắt, đổ mồ hôi vùng trán

⏱️ Cơn đau:

• Kéo dài 15 phút – 3 giờ
• Xảy ra từ 1–8 lần/ngày, thường về đêm
• Một “cụm đau” kéo dài từ 2 tuần đến 3 tháng, rồi ngưng – có thể tái phát sau nhiều tháng hoặc năm

3. Đối tượng dễ mắc

• Nam giới (gấp 6 lần nữ), tuổi 20–50
• Người có thói quen hút thuốc, uống rượu
• Có thể có yếu tố di truyền

4. Nguyên nhân và cơ chế

• Chưa rõ nguyên nhân chính xác
• Liên quan đến rối loạn vùng hạ đồi – mạch máu não – hệ thần kinh giao cảm – chất trung gian thần kinh (CGRP, histamine)

5. Chẩn đoán như thế nào?

• Khám thần kinh chi tiết, khai thác triệu chứng đặc trưng
• MRI sọ não để loại trừ các nguyên nhân nguy hiểm (u não, phình mạch, viêm xoang sâu...)
• Phân biệt với:
• Migraine (đau giật mạch, buồn nôn)
• Đau đầu do thần kinh tam thoa
• Viêm xoang sàng – bướm

6. Điều trị đau đầu cụm

📌 Cắt cơn:

• Thở Oxy tinh khiết 100% 7–10L/phút trong 10–15 phút
• Sumatriptan (rất hiệu quả)
• Dạng xịt mũi Zolmitriptan 

📌 Dự phòng cơn:

• Verapamil (thuốc huyết áp, tác dụng phòng cơn rất tốt)
• Corticoid ngắn ngày (Prednisone, theo chỉ định)
• Lithium, Topiramate (trong trường hợp đặc biệt)

7. Biện pháp hỗ trợ và phòng ngừa

• Không uống rượu, cà phê, thuốc lá trong cụm đau (dễ khởi phát cơn)
• Ngủ đều – tránh ngủ trưa nhiều – ngủ nướng cuối tuần
• Tránh stress, ánh sáng mạnh, tiếng ồn, thay đổi thời tiết đột ngột
• Có thể cân nhắc tiêm Botulinum toxin, CGRP antibodies (nếu migraine kèm theo)