THÔNG TIN CHO BỆNH NHÂN

ĐAU ĐẦU MIGRAINE

1. Migraine là gì?

Migraine là một loại đau đầu mạn tính có tính chất thần kinh – mạch máu, thường gây đau một bên đầu, kèm theo:

• Buồn nôn, nôn, sợ ánh sáng, sợ tiếng ồn
• Cơn đau kéo dài từ 4 đến 72 giờ
• Có thể xuất hiện theo từng đợt hoặc xảy ra liên tục nhiều ngày trong tháng

Phụ nữ từ 20–50 tuổi dễ bị migraine hơn nam giới. Bệnh không nguy hiểm tính mạng, nhưng ảnh hưởng nặng nề đến chất lượng sống nếu không điều trị đúng cách.

2. Các giai đoạn của cơn migraine

• Giai đoạn tiền triệu (1–2 ngày trước cơn):
• Mệt mỏi, khó chịu, thay đổi cảm giác ăn, cáu gắt nhẹ
• Giai đoạn aura (nếu có): (~20–25%)
• Thị lực mờ, nhìn thấy ánh sáng lấp lánh, mất thị trường
• Tê hoặc nói khó (thường trong 15–60 phút)
• Giai đoạn đau đầu:
• Đau giật mạch một bên đầu (hoặc cả hai bên)
• Tăng khi vận động, ánh sáng, âm thanh
• Giai đoạn sau cơn:
• Mệt mỏi, chậm suy nghĩ, sợ ánh sáng kéo dài 1–2 ngày

3. Nguyên nhân và yếu tố khởi phát

Migraine không rõ nguyên nhân cụ thể, nhưng liên quan đến bất ổn mạch máu não và dẫn truyền thần kinh. Một số yếu tố có thể kích hoạt cơn:

Nhóm yếu tố	Ví dụ
Cảm xúc – tinh thần	Stress, lo âu, căng thẳng kéo dài
Nội tiết	Kỳ kinh nguyệt, thay đổi hormone
Thức ăn – đồ uống	Rượu vang, socola, phô mai, MSG, caffeine
Lối sống	Thiếu ngủ, ngủ nhiều, bỏ bữa, dùng thiết bị điện tử quá mức
Môi trường	Thay đổi thời tiết, ánh sáng mạnh, tiếng ồn, mùi nồng

4. Khi nào cần đi khám?

• Đau đầu mới xuất hiện, dữ dội, khác thường
• Đau đầu thường xuyên ≥3 cơn/tháng
• Đau kèm nôn vọt, sốt, yếu tay chân, nói ngọng, mờ mắt
• Dùng thuốc giảm đau quá 10 ngày/tháng mà không cải thiện

5. Điều trị migraine như thế nào?

📌 Điều trị chia làm 2 nhóm:

🔹 A. Thuốc cắt cơn:

• Paracetamol, NSAIDs
• Triptans (Sumatriptan, Rizatriptan...)
• Thuốc chống nôn (Domperidone, Metoclopramide)

🔹 B. Thuốc dự phòng (nếu đau ≥4 ngày/tháng):

• Propranolol (thuốc huyết áp)
• Topiramate (chống động kinh)
• Amitriptyline (an thần – chống trầm cảm)
• Botulinum toxin (tiêm phòng migraine mạn tính)
• Các thuốc mới như CGRP blockers (nếu có điều kiện)

Tuyệt đối không tự ý lạm dụng thuốc giảm đau – có thể gây đau đầu do thuốc (rebound headache)

6. Kết hợp điều trị không dùng thuốc

• Giữ giấc ngủ đều – tránh ngủ quá nhiều/ngủ trễ
• Ăn uống đúng bữa – tránh thực phẩm khởi phát cơn
• Tập thể dục nhẹ nhàng, đều đặn (yoga, khí công, đi bộ)
• Thiền – thở sâu – âm nhạc trị liệu – thư giãn
• Ghi nhật ký cơn đau để nhận biết yếu tố khởi phát

7. Tiêm Botulinum toxin trong migraine mạn tính

• Áp dụng nếu: đau đầu ≥15 ngày/tháng, trong đó ≥8 là migraine
• Tiêm 31–39 điểm nhỏ vùng trán, thái dương, gáy, cổ
• Lặp lại mỗi 12 tuần, hiệu quả rõ sau 1–2 tháng
• Giúp giảm số ngày đau, cường độ đau và sử dụng thuốc cắt cơn