THÔNG TIN CHO BỆNH NHÂN

TẬP PHỤC HỒI CHỨC NĂNG SAU ĐỘT QUỴ

(Stroke Rehabilitation)

1. Vì sao phải tập phục hồi chức năng sau đột quỵ?

• Đột quỵ gây tổn thương não, dẫn đến liệt, rối loạn ngôn ngữ, khó nuốt, giảm trí nhớ, mất kiểm soát vận động
• Nếu không tập phục hồi, người bệnh có thể tàn phế vĩnh viễn, phụ thuộc hoàn toàn vào người chăm sóc
• Tập đúng – đều – kiên trì giúp hồi phục tối đa khả năng đi lại, nói, sinh hoạt cá nhân
• Giảm biến chứng: cứng khớp, loét tì, viêm phổi, trầm cảm

2. Thời điểm nào nên bắt đầu tập?

CÀNG SỚM CÀNG TỐT!
Tốt nhất là trong vòng 24–72 giờ sau khi ổn định huyết động, tùy mức độ tổn thương và chỉ định của bác sĩ.

• 0–1 tuần đầu: Tập thụ động – ngồi dậy – phòng loét – luyện nuốt
• 1–4 tuần: Tập chủ động tay – chân – lời nói – thở – nuốt
• 1–6 tháng: Tập phục hồi toàn diện các chức năng
• Sau 6 tháng: Tập duy trì, phòng tái phát và sa sút

3. Các nội dung tập phục hồi chức năng sau đột quỵ

Loại tập luyện	Mục tiêu
Vật lý trị liệu (PT)	Tập vận động tay, chân, đi lại, giữ thăng bằng
Hoạt động trị liệu (OT)	Tập các kỹ năng sinh hoạt: ăn, mặc, viết, dùng thìa, bàn chải...
Ngôn ngữ trị liệu (ST)	Tập nói, phát âm, hiểu lời nói, tập nuốt
Phục hồi nhận thức – trí nhớ	Rèn trí nhớ, tập trung, xử lý tình huống
Tâm lý trị liệu	Giảm lo âu, trầm cảm sau tai biến
Tập thở – luyện phổi	Phòng ngừa viêm phổi, tăng sức bền vận động

4. Tập luyện tại nhà cần lưu ý gì?

✅ Nguyên tắc 3 đúng:

• Đúng kỹ thuật: theo hướng dẫn của chuyên viên
• Đúng cường độ: từ nhẹ đến nặng, từ dễ đến khó
• Đúng thời điểm: đều đặn mỗi ngày, ít nhất 30–60 phút/ngày

✅ Không được bỏ cuộc giữa chừng
✅ Gia đình cần hỗ trợ, cổ vũ, tạo môi trường an toàn
✅ Ghi lại tiến bộ mỗi tuần (sơ đồ bước đi, cầm ly nước, nói câu ngắn...)

5. Cần làm gì để phục hồi hiệu quả?

• Kiên trì tối thiểu 6 tháng đầu (giai đoạn vàng)
• Dinh dưỡng đầy đủ: nhiều rau, cá, ngũ cốc, ít mỡ – muối – đường
• Ngủ đủ giấc – kiểm soát stress – dùng thuốc đầy đủ
• Không hút thuốc, uống rượu
• Khám định kỳ tại cơ sở phục hồi chức năng
• Có thể dùng thêm hỗ trợ: robot, thiết bị kích thích điện – từ (TENS, tDCS), VR trị liệu