THÔNG TIN CHO BỆNH NHÂN

TẬP PHỤC HỒI CHỨC NĂNG TIỀN ĐÌNH – THĂNG BẰNG

(Vestibular & Balance Rehabilitation)

1. Khi nào cần phục hồi tiền đình – thăng bằng?

Tình trạng chóng mặt – mất vững – té ngã – choáng khi đi lại có thể do:

• Rối loạn tiền đình ngoại biên (viêm dây tiền đình, chóng mặt tư thế kịch phát lành tính, bệnh Menière)
• Tai biến mạch máu não – u tiểu não – xơ cứng rãi rác
• Thoái hóa hệ tiền đình, người cao tuổi suy giảm chức năng thăng bằng
• Chóng mặt chức năng – tâm lý (PPPD)

👉 Người bệnh có thể đã điều trị bằng thuốc nhưng vẫn còn cảm giác mất vững, chao đảo – đây là lúc cần tập phục hồi chức năng tiền đình.

2. Mục tiêu tập phục hồi tiền đình – thăng bằng

✅ Giúp giảm chóng mặt – mất vững
✅ Cải thiện khả năng đi lại, giữ thăng bằng, phản xạ phòng ngã
✅ Giúp não bộ thích nghi với tín hiệu tiền đình bị rối loạn
✅ Phòng ngừa té ngã – gãy xương – phụ thuộc người chăm sóc

3. Các bài tập tiền đình thường được sử dụng

🎯 Tập mắt – đầu – thân mình (tập nhìn – quay đầu)

Bài tập	Mục tiêu
Nhìn cố định vào điểm trước mặt – quay đầu sang hai bên	Gíup não học lại cách xử lý tín hiệu tiền đình
Di chuyển mắt theo vật đang di chuyển	Tập phối hợp mắt – tiền đình
Ngồi – đứng – đi lại trong nhiều tư thế	Tập khả năng thăng bằng động và tĩnh

🚶‍♀️ Tập giữ thăng bằng

• Đứng thẳng – nhắm mắt – mở mắt (tập Romberg)
• Đứng 1 chân – đi đường thẳng – đi lùi
• Leo cầu thang, ngồi xuống – đứng lên
• Bài tập trên bề mặt mềm (nệm, đệm thăng bằng) để tăng phản xạ

4. Hướng dẫn tập luyện an toàn

• Tập mỗi ngày 1–2 lần, mỗi lần 15–30 phút
• Tập ở nơi thoáng khí, đủ ánh sáng, có chỗ vịn
• Luôn có người giám sát nếu nguy cơ té ngã cao
• Bắt đầu từ bài dễ – tăng dần độ khó
• Không nên tập ngay sau ăn hoặc khi đang chóng mặt dữ dội

5. Khi nào cần dừng bài tập?

• Có dấu hiệu: hoa mắt nhiều hơn bình thường, buồn nôn nặng, mất ý thức, nhịp tim nhanh
• Cần dừng ngay, nghỉ ngơi và báo lại cho chuyên viên vật lý trị liệu

6. Phối hợp điều trị để đạt hiệu quả tốt hơn

• Dùng thuốc chóng mặt – tiền đình (nếu cần, ngắn hạn)
• Ăn uống đủ nước – đủ muối – đủ chất
• Ngủ đủ giấc – tránh stress
• Tránh dùng rượu bia, thuốc lá